27. oktober 1962; dagen då Arkhipov redda oss alle

Dersom du blei født før 27. oktober 1962 skal du vite at Vasili Alexandrovich Arkhipov redda livet ditt. Me snakkar om den farlegaste dagen i historia.

Cuba-krisa på byrjinga av 60-talet har du høyrt om. Du har også høyrt at verda sto ovanfor full atomkrig. Den kalde krigen var aldri varmare enn då.

Avgjerda om ikkje å starta 3.verdskrigen blei ikkje tatt i det kvite huset i Washington, eller i Kreml. Den blei tatt i kontrollrommet til ein B59 ubåt tilhøyrande den sovjetiske marinen.

Soviet-B-59-Submarine

Sjølv om ubåten var i internasjonalt farvatn var den lokalisert av amerikanarane som starta sleppe synkebomber for å tvinga den til overflata for identifisering. I ubåten hadde dei ikkje høyrt frå Moskva på fleire dagar og mannskapet ombord visste ikkje om krigen var i gong eller ikkje. Kapteinen, Valentin Savitsky, antok at krigen hadde starta og ville skyte ut ein torpedo med atomstridshovud. Den såkalla politiske offiseren Maslennikov var enig, og gjeldande protokoll ombord sa at då skulle det fyrast. Det hadde dei også gjort om det ikkje var for vår mann Arkhipov. Han klarte å få overtala dei andre to til å gå til overflata og avvente ordre frå Moskva. Det høyrer med til historia at sjølv om Arkhipov var nestkommanderande ombord, var han kommandør for den sovjetiske ubåtflåten. Dette gjorde at hans ord til slutt blei tatt til følge, og me kan berre tenke oss kva som hadde skjedd dersom Arkhipov ikkje hadde vore ombord den dagen.

Arkhipov blir sjeldan omtala i vår del av verda. Det står ingenting om han i skulebøkene. Han sto på feil side i konflikten. Me har våre krigsheltar.

Thomas Blanton, som var direktør for the National Security Archive i Washington DC, sa i 2002 at ” a man called Vasili Arkhipov saved the world”

Og det var kanskje akkurat det han gjorde. Den største helten av alle.

Vasili Alexandrovich Arkhipov døde 19. august 1998.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s